BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ
Kadın- Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Araştırma ve Uygulama Merkezi (BÜKÇAM)

 

Duyurular
25 Kasım Uluslararası Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele ve Dayanışma Günü

 

12-14 Kasım 2019 tarihinde, 170 ülkeden 10 bin kişi

Kenya’nın başkenti Nairobi de buluşarak,

Dünyanın, 2030 yılına dek ulaşması gereken HEDEFLERİ belirledi.

 

ICPD+25, “NAİROBİ ZİRVESİ”,  2030 YILINA DEK DÜNYANIN;  HER ÜLKENİN ULAŞMASI GEREKEN HEDEFLER KOYDU

12-14 Kasım 2019 tarihinde, 170 ülkeden 10 bin kişinin katıldığı Nairobi Zirvesi, Birleşmiş Milletler (UNFPA), Danimarka ve Kenya Hükümetlerinin işbirliğinde düzenlendi.

Bu Zirveye BÜKÇAM adına, Türkiye Delegasyonu içinde katılım sağlayan Prof. Dr. Ayşe Akın, 1994 yılında Kahire’de yapılmış olan ICPD’ ye de katılmış biri olarak,  aradan geçen 25 yıl süresince bir hekim, bir akademisyen, sağlık sisteminin her basamağında görev almış biri olarak gözlemlerini, Zirvedeki bilgi ve izlenimlerini

“ kadına yönelik şiddet” konusunun ağırlıklı olarak ele alındığı bu günlerde bu yazı kapsamında özetlemektedir:

Nairobi toplantısının  temel amacı, 1994 yılında 180 ülkeden 11 bin kişinin katılımı ile Kahire’de Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Merkez Ofisi ve Mısır Hükumeti işbirliğinde düzenlenen  ICPD Uluslararası Nüfus ve Kalkınma  Konferansı’nın “Sürdürülebilir Kalkınma ve Nüfus”  başlığı ile ortaya koyduğu eylem planının ne ölçüde gerçekleştirilebildiğinin değerlendirilmesi idi.

Özetle, “ICPD 25 - Nairobi Zirvesi, ICPD-Kahire -1994 ‘ün Bitmemiş Gündemini Tamamlamak üzere toplandı”.

Bitmemiş Gündem olarak dile getirilenler:

Dünyada halen;

  • 295 bin anne ölümü,
  • 2.6 milyon yeni doğan ölümü,
  • 25 milyon sağlıksız düşük meydana gelmekte,
  • Aile planlamasında 202 milyon karşılanmamış gereksinim,
  • 376 milyon cinsel yolla bulaşan enfeksiyon,
  • 267 milyon servikal kanser,
  • 1.8 milyon yeni HIV enfeksiyonu,
  • 7.4 milyon HIV/AIDS tedavisine ulaşamayan kişi,
  • 200 milyon FGM (kadın sünneti),
  • 700 milyon çocuk yaşta evlilik vakası mevcuttur.
  • Dünyada 3 kadından biri yaşamının bir döneminde – partnerinden şiddet görmektedir.

ve ne yazık ki bu liste daha da uzundur…

Gerek ICPD-1994 gerekse 2019 - ICPD25-Nairobi Zirvesi, dünya için / ülkeler için birer “Dönüm Noktası” özelliğindedir.  Hatırlanacağı üzere ICPD-1994’te kabul edilen ilkelerden bazıları;

  • Kalkınma, temel ve vazgeçilmez bir insan hakkıdır

  • Nüfus politikalarının temelinde, bireylerin yaşam kalitesini yükseltme hedefi yer almalıdır

  • Nüfus, kaynaklar, çevre ve kalkınma arasındaki karşılıklı ilişkilerin bilincinde olunmalıdır

  • Yoksulluğun yok edilmesi için bütün ülkelerin işbirliği yapması zorunludur

  • Kadınlarla kız çocuklarına özel olarak önem verecek şekilde eğitim herkesin hakkıdır

  • Kadın, anne, çocuklar ve gençlere öncelik verilmelidir olarak sonuç belgesinde yerini aldı.

    ICPD- 1994’de Üreme sağlığının tanımı yapılarak her iki cinsiyette yaşam boyu bütüncül yaklaşım benimsendi ve…

  • Kadın ve erkek herkes, yaşamları boyunca, normal büyüme ve gelişme sürecinden kaynaklanan cinsel ve üreme sağlığı (CSÜS) ihtiyaçlarına sahiptir.
  • Doğumdan ölüme kadar kadın ve erkeğin yaşamının bir bütün olarak ele alınması gerekir.
  • Yaşama sağlıklı başlamak ilk adımdır.
  • Bireyin sağlık gelişimi birçok faktörün kümülatif etkisiyle oluşur.
  • Bireylerin sağlıklarıyla ilgili şu andaki durumları bir önceki dönemin bir sonucu, bir sonraki dönemin ise bir nedenidir yaklaşımları benimsendi;

Diğer vurgulananlar: 

  •  Nüfus sadece sayılar değil insanlardır,
  •  Sürdürülebilir Kalkınmanın / gelişmenin tam da kalbine, insanların sağlıklı olması, insan hakları ve kadınların güçlenmesi yerleştirildi,
  •  Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı (CSÜS) ve üremeye ilişkin hakların; sürdürülebilir kalkınma ve tüm insan haklarına ulaşmada temel olduğu kabul edildi.

ICPD-1994’den sonra Dünyada son 20 yılda ciddi ilerlemeler kaydedildi:

Örneğin;

  • Aileler giderek küçülmeye başladı, çocuklar daha fazla yaşamaya başladı ve daha fazla kız çocuğu okula gitmeye başladı,

  • Kadınlar toplumda daha fazla söz sahibi oldular, sosyal olaylarda daha fazla rol almaya başladılar,

  • Gençler değişimin güçlü bir sembolü, ümidi, mekanizması oldular,

  • İnsan hakları kuruluşları, STK’lar daha önem kazandı ve pek çok ülkede sayıları arttı.Bu kuruluşlar son derece güçlü olarak “Gender Ayırımcılığı” konularını, tüm ayırımcılıkları, hakları dile getiriyorlar…

     Bütün bunlara rağmen 1994 ICPD’den25 Yıl sonra 2019 yılı ICPD+25 Uluslararası Konferansında olumlu ve olumsuz sonuçlar irdelendiğinde:

  • Kadınların statülerinin yükselmesi, sürdürülebilir kalkınma için temel unsurdur. Ancak ülkelerin yaklaşık %80’inde kadın parlamenter sayısında artma olmasına rağmen Ne var ki hala parlamento ya da diğer karar organlarında kadınların “temsil” edildiği söylenemez.

  • Pek çok ülke ortaokula kayıtta cinsiyet farkının azaldığını bildirmekte, ancak hala okul çağında olduğu halde okula gitmeyen 104 milyon çocuğun çoğu kız çocuğudur.

  • Kadınların iş gücüne katılımında genel olarak bir artış oldu. Ancak kadınların iş gücüne katılımında azalma olduğunu bildiren ülkeler de var.

    1994 ICPD – Nüfus konusunu her yönü ile ele aldı ve bu konferansta nüfus konusunda uluslararası bir mutabakat sağlandı; ICPD – Eylem Planının üreme sağlığı bağlamında kilit amacı kadın sağlığının iyileştirilmesi ve güvenli annelikti. Tam da bu noktada;

  • ICPD+25-Nairobi Zirvesi öncesi yapılan değerlendirmelerde, 1994 ICPD’ de belirlenen eylem planının uygulanmasının önünde engel olan en önemli sorunların, “politik faktörler, sağlık sistemi ve malzeme yetersizliği” olduğu ortaya konulmuştur.aahhütlerinin çok sayıda olmasına karşın uygulamalarında yetersiz kaldığı ve sözcükleri tam olarak eyleme geçiremedikleri görülmüştür.

  • Ülkeler arası, bölgeler arası, savunmasız gruplarla ilgili “eşitsizliklerin” çarpıcı boyutta olduğu ve bu eşitsizliklerin sürdüğü ortadadır.

  • Diğer pek çok konuda olduğu gibi,Cinsel Sağlık Üreme Sağlığı (CSÜS) ile ilgili de uluslararası ve ulusal düzeylerde “gündemlerin bitmediği ve ciddiyetini koruduğu” görülmüştür.

  • Hedefleri başarabilmede, yerelde verilecek kararların ve uygulamaların son derece önem arz ettiği ortaya konulmuştur.

  • Sektörlerin disiplinler arası iş birliği ile uygulamaların hız kazanabileceği ve bu işbirliği sayesinde

     “ICPD 25 Nairobi zirvesinde -  2030’a dek ulaşılması gereken 3 Hedef belirlendi:

    2030 yılına dek ulaşılacak bu hedefler:

  • Aile Planlamasında karşılanmayan gereksinimin “SIFIRA İNDİRİLMESİ”
  • Önlenebilir nedenlere bağlı anne ölümlerinin  “SIFIRA İNDİRİLMESİ”
  • “Cinsiyet temelli şiddet - Kadına yönelik şiddet ve kadınlara, kız çocuklarına ve gençlere yapılan zararlı geleneksel uygulamaların (çocuk yaşta evlilikler, kadın sünneti (FGM)  gibi)  “SIFIRA İNDİRİLMESİ” olarak belirlendi.

Esasen dile getirilen her üç durum da bir anlamda “Kadına Yönelik Şiddetin” farklı biçimleri olarak yorumlanabilir ve gerçekten de gerek sağlık hakkı gerekse genel insan hakları bağlamında her üç durum da asla kabul edilmemesi gereken, sıfıra indirilmesinde geç kalınmış hedeflerdir.

Nairobi ICPD25-Zirvesinin “Taahhütleri Hızlandırmak olan Bildirisinde”:

  1. Eğer «sıfır karşılanmayan aile planlaması  gereksinimi» hedefi gerçekleştirilemez ise 2030 hedeflerindeki « Önlenebilir nedenlere bağlı sıfır anne ölümü» hedefine ulaşılamaz.

  2. Gençlere Cinsel Sağlık Üreme Sağlığı (CSÜS) konularında haklar bağlamında öncelik ve önem verilmesi konuları özellikle altı çizilen 2 husus olmuştur.

     

    Türkiye 2030 yılına dek Nairobi’de belirlenen hedeflere ulaşabilir mi?

    Bu sorunun yanıtını bu yazıyı okuyan sizlerin- hepinizin düşünmesini istiyoruz…

    Biz BÜKÇAM olarak diğer bir yazıda “ICPD25-Nairobi 2030 hedefleri paralelinde Türkiye’deki durumu irdeleyeceğiz

     

    Sevgi ve Saygılarımızla

     

    Başkent Üniversitesi Kadın-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Araştırma ve Uygulama Merkezi (BÜKÇAM)

    Adına

     

    Prof. Dr. Ayşe AKIN

    (Müdür)

     

     

     

    Kaynaklar:

     

  3. “Sexual ?and? reproductıve? health ?and ?rıghts:? an ?essential? element? of? universal ?health coverage - Background document for the Nairobi summit on ICPD25 – Accelerating the promise”;  United Nations Population Fund  publication November 2019.

  4. “Rreview of the implementation of the programme of action of the ınternational conference on population and developmentfulfillingthe ıcpd promıse progress, gaps and workıng at scale” ”;United Nations Population Fundpublication November 2019.

  5. “ ICPD25 Nairobi Zirvesi” Dr. Ayşe Akın’ınNotları, Kasım 2019.